
Het
gebruik van metaal is één van de belangrijkste stappen in de
ontwikkeling van de mensheid geweest, zo belangrijk, dat er
tijdvakken naar zijn genoemd om de prehistorie in te delen. Rond
1700 voor Christus bereikte de techniek van het bronsgieten ons
land, waarmee steen als belangrijkste materiaal voor werktuigen en
wapens werd verdrongen. Brons wordt verkregen door kopererts uit te
smelten en te legeren met tin. Er ontstonden productiecentra in de
gebieden waar de ertsen werden gewonnen, maar door de grote vraag
naar de voorwerpen kwamen ook elders werkplaatsen, die voortdurend
van grondstoffen moesten worden voorzien. Zodoende groeiden in de
Bronstijd uitgebreide handelsnetwerken. Of het Maasmondgebied in
die tijd druk was bewoond weten we niet zeker, omdat mogelijke
aanwijzingen wel heel diep in de bodem liggen. De opgravingen bij
Barendrecht door het Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam
(BOOR) in 1997 tonen wel aan, dat van de Nieuwe Steentijd tot in de
Bronstijd langs de watergeulen langdurig mensen woonden en werkten.
In hoeverre hier brons werd gegoten blijft een vraag; in elk geval
bezit het museum uit die periode van het fabricageproces geen enkel
object. Uit de overgangstijd tussen Neolithicum en Bronstijd zijn
wel kleine bodemvondsten gedaan die wijzen op het bewerken van
koper in deze streek.
Rond 700 voor Christus raakte ijzer als materiaal langzaam in
zwang, waarvan het erts zich op een vrij hoge temperatuur (1.539
°C) laat smelten. Men bereikte dat aanvankelijk door het met
houtskool en aangeblazen lucht te verhitten in een renhaard. In de
middeleeuwen werd deze verder ontwikkeld tot een schachtoven,
waarvan de blaasbalgen eventueel door waterkracht werden
aangedreven. In de IJzertijd nam de bewoning in het Maasmondgebied
toe en er zijn ook aanwijzingen voor bescheiden
metaalbewerkingactiviteiten, zoals de vondsten van smeltkroesjes
bij Spijkenisse en in Midden-Delfland. Tussen Rotterdam en
Midden-Delfland in het gebied 'de Kandelaar' is door het BOOR uit
de Romeinse tijd de stenen mond van een blaasbalg opgegraven, wat
wijst op ijzerbewerking in dit gebied.
De bronzen en ijzeren producten van de ambachtslieden zijn echter
in Rotterdam en omgeving regelmatig gevonden. Verscheidene vonden
hun weg naar de museumcollectie.
Volgende: Metaalgieten in Rotterdam
bedrijfstakken: